بام سبز

بام سبز

بام سبز

خمینی شهر به باغات سرسبزش شهره است. باغاتی انبوه و سرسبز در غرب اصفهان که چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند و به تعبیر مافروخی؛

ماربینت که نسخه ارم است          آفتاب اندرو درم درم است

در دل این باغات مصفا، منطقه ی گردشگری بام سبز قرار گرفته است. منطقه ای ویژه به وسعت ۱۲۰ هزارمترمربع  که به مدد تپه های آراسته در آن، بر باغات خمینی شهر و شهرهای اطراف همچون نجف آباد، اصفهان، اصغرآباد، فلاورجان و فولادشهر مشرف است. این شرایط طبیعی منحصر بفرد سبب شده که چشم اندازی دیدنی در این منطقه پدید آورد. موقعیت جغرافیایی ارزنده و پتانسیل های طبیعی منطقه سبب شده که منطقه مذکور به عنوان یک منطقه گردشگری از سوی شهرداری خمینی شهر ارزیابی شده و با خرید باغ کازرونی و اراضی اطراف، بیش از ۱۲۰ هزارمترمربع از زمینهای بام سبز به یک منطقه بزرگ گردشگری تبدیل شود.

در گزارش ذیل کوشیده شده تا ضمن بررسی آخرین وضعیت این منطقه و چشم اندازهای پیش رو، به مدد تصویر به مقایسه وضعیت قبلی و وضعیت کنونی این مجموعه ی گردشگری پرداخته شود.


اهمیت باغات منطقه

خمینی شهر پیش از آنکه به تاریخش شهرت داشته باشد به جغرافیایش شهرت دارد؛ “شهر باغات سرسبز”. این باغات با توجه به کم آبی و خشک شدن زایند رود متاسفانه روز به روز رو به زوال نهاده و سرسبزی باغات شهر در حال کاهش است.

طبق قوانین مرمت شهری و مرمت و قوانین  ایکوموس، حفظ باغ شهر و حفظ باغات یکی از اصول زنده نگه داشتن شهرها و حفظ یادمانهای گذشته است. همچنانکه بنای تاریخی را باید حفظ کرد باغهای قدیمی هم باید حفظ شود.

اصفهان که باغ شهری بزرگ بوده باغهایش بلعیده و نابود شده و زاینده رود هم رو به خشکی نهاده است. باغ چندانی برایش باقی نمانده و تنها باغات غرب اصفهان یعنی منطقه ماربین و خمینی شهر باقی مانده است. در غرب اصفهان بر بالای تپه هایی که در غرب خمینی شهر وجود دارد مناظر بسیار زیبای طبیعی و باغات وجود دارد که در سال  1380 بخشی از آن توسط شهرداری خمینی شهر تملک شد و به بام سبز شهرت یافت.  

بام سبز، محرک توسعه گردشگری شهرستان  

مهندس حاج حیدری شهردار خمینی شهر پس از تجربه ی موفق منطقه گردشگری لادر، طرح احداث منطقه ی گردشگری بام سبز را در دستور کار شهرداری قرار داد و به تکمیل پروژه بام سبز رو آورد. شهرداری قطعه زمین بسیار بزرگی خریداری کرد تا ساز و کار احداث آغاز شود. شهردار درصدد است تا با احیای این باغ بزرگ و ساختن یک مجموعه تفریحی و مجموعه سرمایه گذاری در آن منطقه، محرک توسعه برای باغات خمینی شهر بوجود آورند.

ارزش کنونی پروژه
توسعه این منطقه گردشگری را می توان از جمله تلاش ها برای ارزش افزوده و دارایی های شهری دانست. زمینی که شهرداری از ستاد اجرایی حضرت امام خریداری کرد اینک به ثروتی بزرگ برای خمینی شهر تبدیل شده است؛ برای محاسبه ارزش کنونی مجموعه ی بام سبز، کافی است مساحت آن -بالغ بر ۱۲۰ هزار مترمربع- را با ارزش کنونی زمین آن محدوده و تاسیسات آن در نظر گرفت تا رقمی بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان به دست آید. یعنی با مجموع  8 میلیارد سرمایه گذاری انجام شده بر روی این پروژه، هم اینک خمینی شهر دربردارنده پروژه ای به ارزش بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان است. رقمی چشمگیر که با تکمیل روند این پروژه و افتتاح فازهای جدید آن، در آینده ای نزدیک به مراتب بر ارزش آن نیز افزوده خواهد شد.

باغ موزه

یکی از بخش های این پروژه، باغ موزه است که مراحل احداث آن در حال نهایی شدن است. منظور از باغ موزه، فراهم کردن فضایی برای کشت و عرضه میوه هایی است که زمانی در این شهر تولید می شده و الان فراموش شده و از دست رفته است. مثلا سبری سده میوه نایاب شده، انواع گلابی ها (کفتر بچه، شاه میوه، قاراسرخی و …) میوه هایی است که در بازار به ندرت دیده می شود و ان شاء ا… تبدیل به دانشگاه گیاه شناسی و پرورش گل و گیاه خواهد شد.

در آغاز کار، با توجه به کم آبی، آب بام سبز از طریق چاه های فضای سبز تامین شد و در اولین گام، درختهای گلابی که در معرض نابودی بود دوباره احیا شد. خمینی شهر شهر گلابی است و دوازده نوع گلابی در آن کشت می شود. گلابی هایی که در بازار نیست در این باغ وجود دارد تا یک باغ موزه طبیعی بسیار خوب شکل گیرد. 

عمارت های تاریخی

بام سبز دو عمارت تاریخی یکی مربوط به دوره قاجار و دیگری مربوط به دوره پهلوی دارد. باغ مربوط به شخصی به نام کازرونی بوده است. او از متمولین اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی بوده که از ثروتمندان اصفهان به شمار می آمده است. وی در آغاز در محل فعلی بام سبز بر روی قناتی که مشهور به قنات اسفریز است یک چارطاقی می سازد و از آب آن برای احشام و آبیاری باغ استفاده می کرده است. سپس در کنار آن یک اسطبل کوچک که شبیه برج های نگهبانی است احداث می کند و در نهایت در دوره پهلوی در بلندای این باغ، یک عمارت بسیار زیبا با تالار بزرگ هفت دری می سازد.

کوشک کازرونی

با گذشت زمان، از کوشک کازرونی چیزی باقی نمانده و تخریب شده بود. فقط پوسته ای از طبقه پایین مانده بود که بیشتر شبیه به ویرانه متروک بود.

با پیگیری های آقای شهردار کار مرمت این عمارت آغاز شد. با تدابیری که اندیشیده شد و تلاش هایی که صورت گرفت با تکمیل فاز اول در همان سال نخست، مردم در ایام عید از نقاط مختلف استان راهی این منطقه شدند.  

قصر بام سبز

در بلندای باغ، قصر بام سبز قرار دارد. معماری آن برگرفته از معماری کوشک است و به صورت ویلایی ساخته شده و دور تادور آن ایوان است. نقاشی ها، تزئینات، گچ بری ها و انواع هنرهایی که آنجا بکار رفته است زیبایی خاصی به بنا داده است. نکته جالب آن است که در ساخت و سازها از سنگ و مالون های همان منطقه استفاده شده است. آقای شهردار با خلاقیتشان مالون ها را همانجا تولید کرده و همانجا هم به مصرف رساندند. نتیجه ی این اقدام این بود که از هزینه های جدول کشی در پارک های شهر مثل پارک ساحلی و چشمه لادر کاسته شد. این یک تجربه ی موفق بود و با این تدبیر نیاز به خرید مصالح وجود نداشت.

آبشارهایی هم که در بام سبز ایجاد شد با همین مالون کار شده؛ دژها و حوضها، آبنماها، پیاده روها، هزاره دیوارها و … همه با همین سنگ مالون کار شده تا حالت طبیعی بام سبز حفظ گردد.

پارک پدر

در کنار بام سبز و مقابل سرای سالمندان، پارک بسیار زیبایی با همان مصالح ساختمانی به نام پارک پدر احداث شده و بزودی افتتاح خواهد شد. این پارک به مساحت ۱۵ هزار مترمربع در حال تکمیل است که در فضایی به وسعت دو هزار مترمربع از این پارک، بالغ بر ۱۰۰  درخت کاشت شده است. با توجه به کمبود آب در استان، این پارک در قالب پارک خشک تکمیل و اجرایی خواهد شد.

بام سبز  7 پروژه است

بام سبز یک پروژه نیست، مجموعه ای از هفت پروژه ی بزرگ است؛ قصر بام سبز، کوشک بام سبز، برج بام سبز، نهالستان با محوریت حوضخانه، باغ موزه، باغ گلها و پارک پدر. این عناصر، نمونه و الگوی باغ ایرانی بوده و براساس باغ های ایرانی طراحی شده است؛  همان حوض، راهروها، نیمکتهای سنگی و انواع آبنماها به صورت سنگی کار شده، درختها احیا شده و نشانگر یک باغ تمام عیار ایرانی است.

احیای درختان چنار

در میانه باغ کوشک، محوطه بسیار بزرگی به صورت راهرو است که دو طرف آن درختان تنومند چنار وجود داشته که دوباره کاشته و احیا شد. این درختان به بار نشسته و سایبانی بسیار خوبی برای آن منطقه خواهد داشت.

همجواری با کانال نکوآباد

بام سبز پتانسیل بسیار خوبی از نظر آبی دارد چرا که در کنار کانال آب نکوآباد قرار گرفته و از این آب استفاده خواهد شد تا در میانه باغ، یک برکه بزرگ احداث شود همراه با طراحی ها و اِلِمان ها و باغ گلها.

تالار و رستوران گردان

از ویژگی های بام سبز، پستی و بلندی های زیاد آن است که چشم اندازهای بسیاری را خلق کرده است. در بلندی کوه بام سبز، برای ساخت تالار و رستورانِ گردان توسط بخش خصوصی استفاده خواهد شد.

۱۰ حوض و راه آب های پیوسته

در کنار کوشک پایین، پنج حوض در یک سمت و پنج حوض دیگر در سمت دیگر ساخته خواهد شد. از لابلای حوض ها راه آبهایی عبور خواهد کرد که این راه آب ها، آب را از قصر بالا به سمت پایین ریخته و در مدارش به گردش در خواهد آمد.

دورتادور بام سبز، سکوی بسیار بلندی کنار دیوار ساخته شده و قسمت بالایی آن به صورت کاهگل و کنگره با طرحهای ایران باستان ساخته شده و طراحی شده تا باغ بسیار زیبایی را در کف بام سبز پدید آورد.  

احداث سرای بومگردی و طبیعت گردان

در قصر بام سبز، در بخشی که مشرف بر باغات پایین است چندین اتاق برای اسکان گردشگران، بومگردان و طبیعت دوستان طراحی کرده ایم. این اتاقها تماما از سنگ است (سقف، دیواره ها و کف) و برنامه ریزی شده تا اقامتگاه بومگردی خوبی برای معرفی خمینی شهر باشد.

بام سبز بعد از چشمه لادر و پارک ساحلی، سومین پارک بزرگی است که آقای شهردار احداث کرده و توانسته به خوبی جایش را باز کند. انتظار می رود با اجرای فازهای مختلف این پروژه، منطقه بام سبز شهرت استانی و ملی پیدا کرده و سیل گردشگران استان و کشور راهی آن شوند.

باغ گلها

یکی از پتانسیل های بزرگ خمینی شهر، پرورش گل است و بسیاری از همشهریان از قدیم الایام به این شغل بویژه پرورش گل شب بو روی آورده اند. بر همین اساس، احداث باغ گلها یکی از پروژه های مدنظر در این مجموعه است. بستر بام سبز و بستر احداث باغ گلها فراهم شده و طی برنامه ریزی های صورت گرفته انواع گلهای بومی شهر در آن پرورش داده خواهد شد. در واقع تلاش می شود تا بام سبز بتواند جلوه زیبایی از گلهای شهر را پدید آورد.

اتصال بام سبز به چشمه لادر

بام سبز مابین دو خط ترانزیت بسیار بزرگ یعنی بلوار آتشگاه و کمربندی خمینی شهر قرار گرفته و با احداث جاده بسیار بزرگی که شهرداری طرح آن را داده -و از کنار کانال عبور کرده-  بام سبز را به چشمه لادر وصل کند و بزرگترین ورودی غرب شهر باشد.

خمینی شهر چشمه لادر را در شمال، آتشگاه را در جنوب، کوه سیدمحمد را در شرق و بام سبز را در غرب دارد و این چهار عنصر گردشگری در ورودی های شهر، پتانسیل بسیار خوبی برای جذب گردشگران است.

فازهای آینده

تکمیل باغ موزه، تکمیل نهالستان، احداث سرای بومگردی، احداث رستورانِ گردان، احداث زمین چوگان و… از دیگر پروژه های این منطقه گردشگردی است که در فازهای جدید احداث و افتتاح خواهد شد. پروژه هایی که با اجرای آن و با بهره گیری از موقعیت جغرافیایی منحصربفرد، بی تردید این منطقه به نگین گردشگری شهر اصفهان و شهرستان های اطراف تبدیل خواهد شد.

اهمیت این پروژه

 “باغ ایرانی” از جمله عناصر اصیل و ارزشمند این سرزمین و بخشی از میراث کهن ایرانی است. در تعریف آن  آمده است؛ باغ ایرانی به باغ‌هایی گفته می‌شود که بر پایه معماری و عناصر تشکیل دهنده آن از جمله ساختار هندسی، آب و درختان و کوشک میانی و غیره عمدتاً در فلات ایران و مناطق پیرامونی متأثر از فرهنگ آن رواج داشته ‌است. این باغ‌ ها بیانگر رابطه تنگاتنگ میان بستر فرهنگی و طبیعی بوده و نشانه‌ای از سازگار نمودن و همسو کردن نیازهای انسان و طبیعت است.

خمینی شهر به عنوان یکی از ممتازترین مناطق جغرافیایی غرب اصفهان، از معدود شهرهایی است که توان و استعداد بهره مندی از یک باغ ایرانی را با تمام شاخصه هایش دارد؛ مخصوصا با وجود منطقه منحصر به فرد بام سبز که همچون  نگینی سبز در غرب اصفهان قرار دارد.
بی تردید احداث این پروژه، گامی ارزنده در ارتقای موقعیت ممتاز شهرستان خمینی شهر خواهد داشت. گامی بلند که از حفظ هویت شهری آغاز و با توسعه اقتصادی و گردشگری شهرستان ادامه خواهد یافت. 

منبع :
برچسب ها :

نظرات ۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *